Ẩn Sĩ Cafe Phố ThịChương 28: Sự Khởi Đầu Của Một Dự Án Nghệ Thuật
Văn Khoa hít một hơi thật sâu, cái mùi mặn mòi đặc trưng của muối biển lẫn trong cái se lạnh của buổi sớm mai ở khu An Hải len lỏi vào từng tế bào phổi. Cậu đứng trước bức tường gạch cũ kỹ, lớp vôi vữa đã bong tróc, lộ ra gạch đỏ sậm và rêu xanh thẫm, như một tấm canvas khổng lồ của thời gian. Đôi mắt cậu không còn vẻ băn khoăn hay rụt rè của một sinh viên sắp trượt tốt nghiệp, mà tràn đầy sự tập trung và nhiệt huyết, như một chiến thần vừa được “buff” full mana.
“Anh Diệp nói đúng, ‘khí vận’ không chỉ là năng lượng, nó là câu chuyện, là ký ức,” Khoa lẩm bẩm, bàn tay khẽ chạm vào bề mặt thô ráp của bức tường. Cậu nhắm mắt lại, cố gắng “sync” tâm hồn mình với không gian xung quanh. Trong tâm trí, cậu như nghe thấy tiếng rao hàng của bà lão bán bánh bèo năm xưa, tiếng trẻ con nô đùa rộn rã trên con hẻm, tiếng cụ già sửa lồng chim lách cách. Từng viên gạch, từng mảng rêu đều như đang thì thầm những câu chuyện không lời về cuộc sống của người dân qua bao thế hệ. Đây không chỉ là một bức tường, đây là một “server” lưu trữ “data” khổng lồ của ký ức Đà Nẵng, và cậu, Văn Khoa, sẽ là người “render” nó thành hình ảnh.
Cậu lấy trong túi ra một chiếc lá bàng khô đã được ép phẳng, đặt nhẹ nhàng lên bậu cửa sổ gần đó. Một hành động nhỏ, nhưng với Khoa, đó là lời chào hỏi và xin phép nơi chốn, một cách ứng dụng “tâm linh” vào đời sống thực tế mà anh Diệp đã gợi mở. “Mong các ‘linh hồn’ nơi đây sẽ ủng hộ ‘dự án’ của con,” cậu thì thầm, nở một nụ cười tinh nghịch.
Khoa trải tấm bạt lớn xuống đất, sắp xếp gọn gàng các bình sơn xịt, cọ vẽ đủ kích cỡ, và những hộp màu acrylic rực rỡ. Những động tác của cậu dứt khoát, chuyên nghiệp, không còn chút nào vẻ lóng ngóng. Cậu cảm thấy như một “senior developer” đang chuẩn bị “deploy” một “project” quan trọng, mỗi dụng cụ đều là một “tool” không thể thiếu. “Đây không chỉ là vẽ, đây là ‘debug’ linh hồn thành phố, như một ‘patch’ mới của sự sống,” cậu nghĩ, trái tim đập rộn ràng.
Mùi sơn nhẹ nhàng lan tỏa trong không khí, hòa quyện với mùi ẩm mốc đặc trưng của con hẻm cũ. Khoa bắt đầu phác thảo bằng bình xịt, những đường nét lớn, mạnh mẽ, như những dòng “code” đầu tiên được viết lên màn hình. Cậu vẽ một cây bàng cổ thụ vươn mình, tán lá che chở cho con hẻm, rễ cây như len lỏi vào từng viên gạch, tạo nên một “mạng lưới” ký ức vững chắc.
Trên nền cây bàng cổ thụ, những nét vẽ dần hiện lên hình ảnh một bà lão gánh hàng rong, dáng vẻ đã quen thuộc với nhiều thế hệ người Đà Nẵng, bước đi chậm rãi trên con đường lát gạch xưa cũ. Từng chi tiết nhỏ được Khoa chăm chút tỉ mỉ: từ nếp nhăn trên khuôn mặt khắc khổ nhưng hiền hậu của bà, đến những đường gân lá bàng đang run rẩy trong gió. Màu sắc tươi sáng nhưng không lòe loẹt, pha trộn hài hòa với tông màu cũ kỹ của bức tường, tạo cảm giác như ký ức đang sống lại, được “remaster” với công nghệ hiện đại.
Cậu khéo léo lồng ghép các yếu tố hiện đại vào bức tranh. Từ những tán lá bàng, vươn lên là hình ảnh những tòa nhà cao tầng hiện đại vươn tới bầu trời, như những “cloud server” đang kết nối thế giới. Ở một góc khác, một cây cầu nhỏ lung linh ánh đèn, ẩn dụ cho Cầu Rồng biểu tượng, nối liền quá khứ và hiện tại, với dòng xe cộ tấp nập mờ ảo bên dưới. Tác phẩm của cậu mang tên “Dòng Chảy Thời Gian” – một cái tên vừa văn học vừa “hack não”.
Tiếng cọ vẽ đều đặn, tiếng bình xịt xì xì, như bản nhạc nền cho “quá trình khởi tạo” một “thế giới” mới. Con hẻm dần dần không còn vẻ tĩnh lặng như trước.
Một vài đứa trẻ tan học, cặp sách vắt vẻo trên vai, đi ngang qua. Chúng dừng lại, đôi mắt tròn xoe tò mò nhìn chằm chằm vào bức tranh đang dần thành hình. “Oa, đẹp quá!” một đứa bé gái reo lên, chỉ tay vào bà lão gánh hàng rong. “Cái này là bà ngoại con nè, gánh chuối đi bán đó!”
Một bà cụ hàng xóm, mái tóc bạc trắng búi cao, ban đầu cau mày, lẩm bẩm: “Vẽ vời gì bậy bạ lên tường nhà người ta không biết nữa. Mấy cái thằng thanh niên bây giờ…” Nhưng khi ánh mắt bà dừng lại ở hình ảnh cây bàng cổ thụ và bà lão gánh hàng rong, gương mặt bà từ từ giãn ra. Ánh mắt bà dịu lại, lộ vẻ hoài niệm. Bà cụ thì thầm: “Bà Hai gánh chè hồi xưa đó mà… Giờ thì không ai gánh nữa rồi.” Tiếng thở dài của bà mang theo cả một trời ký ức. Khoa nhận ra, tác phẩm của cậu đã “chạm” được vào “data” cảm xúc của bà.
Đúng lúc đó, một bóng dáng quen thuộc sầm sập bước vào con hẻm. Bà Bảy, tay xách giỏ đi chợ lỉnh kỉnh rau dưa, cũng dừng lại, nhìn chằm chằm vào bức tường. Ánh mắt bà sáng lên như vừa “nhận diện” được một “item” quý hiếm. “Ôi, thằng Khoa! Chú mày vẽ đẹp quá chừng!” Bà Bảy thốt lên, giọng không còn gắt gỏng mà pha chút tự hào, như thể chính bà là người tài trợ cho dự án này. “Cái này là y chang cái góc chợ hồi xưa nè, còn bà Hai gánh chè nữa chứ! Đúng là chú Diệp nói có lý, chú mày có đôi mắt tinh tường đó!”
Bà Bảy quay sang nói với mấy bà hàng xóm đang xúm xít xem: “Mấy chú mấy thím coi đi, thằng Khoa nó vẽ đó. Chủ quán cà phê Phê đó, anh Diệp đó, ảnh chỉ cho nó đó. Ảnh bảo là nó phải đi tìm ‘linh hồn’ của Đà Nẵng, chứ đâu có phải vẽ bậy bạ đâu. Nó đang làm đẹp cho hẻm mình đó, làm sống lại mấy cái chuyện xưa của mình đó!” Bà Bảy, với kinh nghiệm “bóc phốt” Lão Đại và “đính chính tin đồn” cho Diệp Phàm, nghiễm nhiên trở thành “influencer đời thực” kiêm “quảng bá viên” nhiệt tình nhất cho Khoa.
Những người hàng xóm khác, được Bà Bảy giải thích và thấy được sự chân thật, ý nghĩa trong tác phẩm, cũng dần cởi mở hơn, bắt đầu khen ngợi. “Đúng là có ý nghĩa thật, nhìn lại thấy nhớ cái thời xưa quá trời,” một ông lão có chòm râu bạc vừa gật gù vừa nói.
Một nhóm thanh niên đi ngang qua, thấy lạ, liền rút điện thoại ra quay, livestream nhanh trên Facebook. “Mấy bạn ơi, đang có một bạn artist cực chất vẽ street art ở hẻm An Hải nè! Đẹp bá cháy luôn, toàn là ký ức Đà Nẵng mình đó!” Tiếng hò reo, tiếng bình luận vang lên, khiến không khí con hẻm trở nên sôi động hơn bao giờ hết.
Buổi chiều tà, mặt trời bắt đầu ngả bóng, nhuộm vàng con hẻm. Tác phẩm của Khoa đã hoàn thành được khoảng 70-80%, giờ đã là một bức tranh tường đồ sộ, sống động và đầy cảm xúc. Mùi sơn đã dịu đi, thay vào đó là mùi hương của câu chuyện, của ký ức được tái sinh.
Hai nhiếp ảnh gia trẻ, một nam một nữ, xuất hiện, tay cầm máy ảnh chuyên nghiệp lỉnh kỉnh. Họ không phải “tình cờ đi qua” mà đã theo dõi thông tin về dự án của Khoa qua các nhóm nghệ thuật trên mạng xã hội và thấy những hình ảnh livestream ban đầu. “Ôi, đúng là cái ‘content’ mình cần tìm!” cô gái trẻ thốt lên, mắt sáng rực.
Họ bắt đầu chụp ảnh từ nhiều góc độ khác nhau, ghi lại cận cảnh tác phẩm và cả không khí cộng đồng xung quanh. Nhiếp ảnh gia nữ, với mái tóc bob cá tính, tiến lại gần Khoa. “Chào anh Khoa! Tụi em là Linh và Tuấn, tụi em có theo dõi dự án của anh từ lâu rồi. Bức tranh này thật sự rất ý nghĩa, nó kể chuyện về Đà Nẵng một cách sống động. Anh có thể chia sẻ thêm về ý tưởng không?”
Khoa, tuy có chút bất ngờ khi được “phỏng vấn đột xuất”, nhưng vẫn giữ được sự tự tin. Cậu chia sẻ về ý tưởng “Dòng Chảy Thời Gian” của mình, về việc kết nối với “linh hồn” của con hẻm, về những lời chỉ dẫn của “anh Diệp” tại quán cà phê Phê đã “khai sáng” cho cậu. “Anh Diệp bảo, nghệ thuật cũng là một cách để ‘debug’ những lỗi trong cuộc sống. Và mình tin là vậy!” Khoa cười, ánh mắt rạng ngời.
Các nhiếp ảnh gia chụp thêm ảnh Khoa đang nói chuyện, đang cầm cọ, ghi lại khoảnh khắc “nghệ sĩ đường phố” đầy nhiệt huyết. Sau đó, họ nhanh chóng đăng tải những bức ảnh đầu tiên lên các nền tảng mạng xã hội, kèm theo những lời khen ngợi và hashtag #DanangStreetArt #KyUcVafTuongLai #KhoaArt. Lượng tương tác tăng nhanh chóng, như một “viral content” vừa được “push” lên top trending.
Tại quán cà phê “Phê” của Diệp Phàm, buổi chiều muộn, ánh nắng vàng hắt qua khung cửa kính, tạo nên những vệt sáng ấm áp trên sàn gỗ. Diệp Phàm đang tỉ mẩn pha một tách trà nóng, ánh mắt nhìn ra ngoài cửa sổ, hướng về phía khu An Hải. Anh không cần “check in” hay “story” để biết chuyện gì đang xảy ra.
Anh cảm nhận được một luồng “khí vận” mạnh mẽ, trong trẻo và đầy sức sống đang lan tỏa từ hướng đó. Nó không còn là “điểm sáng” nhỏ lẻ nữa, mà là một “dòng chảy” đang bắt đầu hình thành, như một “patch” lớn đang được cài đặt vào “hệ thống” thành phố. “Debug complete, Khoa à,” anh lẩm bẩm, nở một nụ cười nhẹ.
Anh lấy điện thoại ra, lướt qua các trang mạng xã hội. Anh tình cờ thấy những bức ảnh đầu tiên về tác phẩm của Văn Khoa, kèm theo những bình luận tích cực. Một bình luận đặc biệt thu hút sự chú ý của anh: “Đà Nẵng không chỉ có cầu Rồng, có biển đẹp, mà còn có những câu chuyện sống động trong từng con hẻm. Cảm ơn nghệ sĩ đã cho chúng tôi thấy điều đó!”
Diệp Phàm nhấp một ngụm trà, vị thanh mát lan tỏa trong khoang miệng. “Hệ thống đang được ‘update’ từng chút một. Và ‘virus’ sẽ sớm bị ‘quét sạch’ thôi, Lão Đại.” Ánh mắt anh tràn đầy sự kiên định, không còn là sự nghi ngờ của Sư Bá Thông hay sự hỗn loạn của Lão Đại. Con đường “Đạo đi vào đời” của anh, bằng những “patch” chạy bằng cơm, bằng sự thật và trí tuệ, đang dần được chứng minh. Anh biết, đây chỉ là khởi đầu của một “chiến dịch” dài hơi, nhưng những “mảnh ghép” đầu tiên đã vào vị trí và bắt đầu phát huy tác dụng.